Từ ngày 01/07/2026, một quy định mới liên quan đến an toàn giao thông sẽ chính thức được áp dụng tại Việt Nam: bắt buộc sử dụng thiết bị an toàn dành cho trẻ em khi tham gia giao thông bằng xe ô tô. Đây là bước tiến quan trọng trong việc bảo vệ trẻ nhỏ trước những rủi ro có thể xảy ra khi xe phanh gấp hoặc gặp va chạm.
Nhiều phụ huynh hiện nay vẫn có thói quen bế trẻ trên tay hoặc để trẻ ngồi tự do trên xe mà không sử dụng ghế chuyên dụng. Tuy nhiên, theo các nghiên cứu về an toàn giao thông, trong trường hợp xảy ra tai nạn, lực va chạm có thể khiến trẻ bị văng khỏi vị trí ngồi, dẫn đến những chấn thương nghiêm trọng ở vùng đầu, cổ và cột sống.
Chính vì vậy, việc sử dụng ghế an toàn cho trẻ em không chỉ là khuyến nghị mà sẽ trở thành quy định bắt buộc theo pháp luật Việt Nam.
Vì sao trẻ em cần sử dụng ghế an toàn trên ô tô?
Cơ thể trẻ em có cấu tạo khác với người lớn, đặc biệt là phần đầu và cổ chưa phát triển hoàn thiện. Dây đai an toàn thông thường được thiết kế dành cho người trưởng thành nên không thể bảo vệ trẻ nhỏ một cách hiệu quả.
Việc sử dụng ghế an toàn chuyên dụng mang lại nhiều lợi ích như:
- Giữ cố định cơ thể trẻ khi xe di chuyển.
- Hạn chế nguy cơ va đập khi phanh gấp.
- Giảm thiểu chấn thương vùng đầu, cổ và cột sống.
- Tăng khả năng sống sót trong các vụ tai nạn giao thông.
- Tạo thói quen tham gia giao thông an toàn ngay từ nhỏ.
Theo nhiều nghiên cứu quốc tế, ghế an toàn trẻ em có thể giúp giảm đáng kể nguy cơ tử vong và thương tích nghiêm trọng khi xảy ra va chạm giao thông.
Quy định mới về ghế trẻ em trên ô tô
Theo Khoản 3 Điều 10 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ năm 2024:
Khi chở trẻ em dưới 10 tuổi và có chiều cao dưới 1,35 mét trên xe ô tô, người lái xe phải sử dụng, hướng dẫn sử dụng thiết bị an toàn phù hợp cho trẻ em; trẻ em không được ngồi cùng hàng ghế với người lái xe, trừ loại xe ô tô chỉ có một hàng ghế.
Như vậy, không phải tất cả trẻ em đều bắt buộc sử dụng ghế trẻ em. Quy định áp dụng đối với nhóm trẻ đáp ứng đồng thời các điều kiện về độ tuổi và chiều cao theo quy định của pháp luật.
Những đối tượng bắt buộc phải sử dụng ghế trẻ em
Theo quy định mới, việc sử dụng thiết bị an toàn dành cho trẻ em áp dụng đối với:
Trẻ em dưới 10 tuổi
Bao gồm trẻ sơ sinh, trẻ nhỏ và trẻ em chưa đủ 10 tuổi khi tham gia giao thông bằng ô tô.
Trẻ em có chiều cao dưới 1,35 mét
Đây là tiêu chuẩn được áp dụng phổ biến tại nhiều quốc gia nhằm xác định khả năng sử dụng dây đai an toàn thông thường.
Xe ô tô cá nhân
Quy định áp dụng đối với các loại xe ô tô phục vụ nhu cầu cá nhân và gia đình.
Trẻ em không được ngồi ghế trước từ năm 2026
Một điểm đáng chú ý trong quy định mới là trẻ em thuộc diện bắt buộc sử dụng thiết bị an toàn sẽ không được ngồi cùng hàng ghế với người lái xe.
Điều này đồng nghĩa với việc:
- Trẻ em dưới 10 tuổi và cao dưới 1,35m phải ngồi ở hàng ghế phía sau.
- Không được để trẻ ngồi ở ghế phụ phía trước.
- Trường hợp xe chỉ có một hàng ghế thì được phép áp dụng ngoại lệ.
Quy định này nhằm giảm thiểu rủi ro từ túi khí phía trước và các tác động trực tiếp khi xảy ra va chạm.
Trách nhiệm của người điều khiển phương tiện
Luật không chỉ yêu cầu trang bị ghế trẻ em mà còn quy định rõ trách nhiệm của người lái xe.
Người điều khiển phương tiện phải:
- Trang bị thiết bị an toàn phù hợp với độ tuổi và cân nặng của trẻ.
- Lắp đặt đúng kỹ thuật theo hướng dẫn của nhà sản xuất.
- Hướng dẫn trẻ sử dụng đúng cách.
- Kiểm tra tình trạng dây đai và khóa cố định trước khi xe lăn bánh.
- Đảm bảo trẻ ngồi đúng vị trí theo quy định.
Trong trường hợp vi phạm, người điều khiển phương tiện sẽ là đối tượng chịu trách nhiệm trước pháp luật.
Thời điểm chính thức áp dụng quy định
Mặc dù Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ năm 2024 có hiệu lực từ ngày 01/01/2025, nhưng quy định về ghế an toàn trẻ em được lùi thời gian thực hiện nhằm tạo điều kiện cho người dân chuẩn bị.
Các mốc thời gian quan trọng
- Ngày 01/01/2025: Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ chính thức có hiệu lực.
- Ngày 01/07/2026: Bắt buộc sử dụng thiết bị an toàn cho trẻ em trên ô tô theo quy định của pháp luật.
Từ thời điểm này, việc không trang bị hoặc không sử dụng ghế trẻ em theo quy định sẽ bị xử lý vi phạm hành chính.
Mức xử phạt khi không sử dụng ghế trẻ em trên ô tô
Theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP, người điều khiển xe ô tô có thể bị xử phạt nếu:
- Không sử dụng thiết bị an toàn cho trẻ em thuộc diện bắt buộc.
- Để trẻ em ngồi cùng hàng ghế với người lái xe trái quy định.
- Không hướng dẫn hoặc không đảm bảo trẻ sử dụng đúng thiết bị an toàn.
Mức phạt tiền có thể từ:
800.000 đồng đến 1.000.000 đồng đối với hành vi vi phạm quy định về vận chuyển trẻ em trên ô tô theo quy định hiện hành.
Ngoài việc bị xử phạt hành chính, hành vi không sử dụng ghế an toàn còn làm tăng nguy cơ gây hậu quả nghiêm trọng cho trẻ khi xảy ra tai nạn giao thông.
Nên lựa chọn loại ghế trẻ em nào?
Hiện nay trên thị trường có nhiều loại ghế an toàn dành cho trẻ em phù hợp với từng độ tuổi.
Một số loại phổ biến gồm:
Ghế cho trẻ sơ sinh (0 – 15 tháng)
- Thiết kế quay ngược chiều xe chạy.
- Bảo vệ tối đa phần đầu và cổ.
Ghế trẻ em tiêu chuẩn
- Phù hợp cho trẻ từ 1 đến 4 tuổi.
- Có hệ thống dây đai bảo vệ riêng.
Ghế nâng chiều cao (Booster Seat)
- Dành cho trẻ lớn hơn.
- Giúp trẻ sử dụng dây đai an toàn của xe đúng vị trí.
Khi lựa chọn ghế, phụ huynh nên ưu tiên các sản phẩm đạt tiêu chuẩn an toàn quốc tế và tương thích với hệ thống ghế trên xe.
Chủ xe cần chuẩn bị gì trước ngày 01/07/2026?
Để tránh bị xử phạt và đảm bảo an toàn cho trẻ nhỏ, các gia đình nên chủ động:
- Trang bị ghế an toàn phù hợp với độ tuổi của trẻ.
- Tập cho trẻ làm quen với việc ngồi ghế an toàn.
- Học cách lắp đặt ghế đúng kỹ thuật.
- Kiểm tra định kỳ dây đai và các điểm neo giữ.
- Tìm hiểu các quy định mới để thực hiện đúng khi luật có hiệu lực.
Việc chuẩn bị từ sớm sẽ giúp phụ huynh dễ dàng thích nghi với quy định mới và hình thành thói quen tham gia giao thông an toàn cho trẻ.
Kết luận
Từ ngày 01/07/2026, việc sử dụng ghế an toàn cho trẻ em trên ô tô sẽ trở thành quy định bắt buộc tại Việt Nam đối với trẻ dưới 10 tuổi và có chiều cao dưới 1,35 mét. Đây không chỉ là yêu cầu của pháp luật mà còn là giải pháp quan trọng nhằm bảo vệ tính mạng và sức khỏe của trẻ em khi tham gia giao thông.
Mỗi chuyến đi an toàn đều bắt đầu từ những hành động nhỏ. Trang bị ghế an toàn cho trẻ em ngay từ hôm nay chính là cách thiết thực nhất để các bậc phụ huynh bảo vệ con em mình trên mọi hành trình.
